PHẦN I. MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài:

Khi nói về đổi mới hình thức tổ chức, đổi mới phương pháp dạy học cho trẻ mầm non, không ít quan điểm cho rằng "Trẻ nhỏ biết gì mà dạy", " mầm non chỉ chăm sóc tốt là được, mầm non đâu cần đổi mới phương pháp,....”  

Các nhà giáo dục đã nghiên cứu thực nghiệm và chứng minh: Trẻ lọt lòng mẹ đã sớm hình thành con đường học tập. Học tập với trẻ mầm non không phải cứ  là học “toán”, học “văn”. học của trẻ mầm non rất đơn giản, học của trẻ mầm non là học để tiếp cận với nền văn minh của xã hội, học của trẻ mầm non: là tên gọi và đồ vật xung quanh; là học cách sử dụng đúng thiết bị đồ dùng hàng ngày; cách sử dụng thiết bị vệ sinh cá nhân, đồ dùng vệ sinh chung, đồ dùng sinh hoạt, đồ dùng phục vụ ăn ngủ sao cho đúng, phù hợp…Học của trẻ mầm non là "Tái tạo" thực tế cuộc sống gần gũi xung quanh trẻ thông qua việc chơi các trò chơi phù hợp theo độ tuổi mầm non. Có thể thấy rõ, “học” của trẻ mầm non gắn liền với chăm sóc trẻ, và việc tập cho trẻ làm quen với “học” ở mỗi giai đoạn phát triển là tiền đề cho sự phát triển của cơ thể trẻ ở giai đoạn tiếp theo.

Ngày nay việc nâng cao chất lượng giáo dục là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu trong xã hội. Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục và đào tạo, đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học, theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong hoạt động học tập, mà phương pháp dạy học là cách thức hoạt động của giáo viên, trong việc tổ chức hoạt động học tập, nhằm giúp học sinh chủ động đạt các mục tiêu dạy học.

Trong những năm qua cùng với sự phát triển của các bậc học khác, bậc học mầm non đã có nhiều đóng góp to lớn, thực sự có trách nhiệm gieo những hạt giống tốt, mầm non tốt tạo tiền đề vững chắc cho nhiệm vụ giáo dục đào tạo cho thế hệ trẻ mai sau.

Thực tế hiện nay, nhiều giáo viên mầm non đã miệt mài, trăn trở, mong muốn và quyết tâm đổi mới song trong khi thực hiện lại rơi vào lúng túng, mất phương hướng, chính vì vậy việc dạy học mang tính chất truyền dạy, lĩnh hội, nhồi nhét, dập khuôn, máy móc vẫn tồn tại.                 

Việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong một nhà trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố: trường lớp, trang thiết bị, trình độ giáo viên, trình độ quản lý của cán bộ, công tác xã hội hoá, nhận thức của phụ huynh…Nhưng tính đến kết quả giáo dục toàn diện trên mỗi đứa trẻ mầm non thì yếu tố phương pháp dạy học cho trẻ mầm non là yếu tố quan trọng nhất.

Để có được chất lượng giáo dục như mong đợi theo chương trình giáo dục mầm non được Bộ GD&ĐT ban hành thì vai trò của người giáo viên được khẳng định là vô cùng quan trọng trong việc đổi mới về phương pháp dạy học, đó là làm gì để phá vỡ sự thụ động của người học, phá vỡ kiểu dạy truyền thống của giáo viên: Cô giáo nói, trẻ lĩnh hội và làm theo. Cùng với thời gian thực hiện, chương trình GDMN gắn với sự phát triển về mặt sinh lý đang dần hoàn thiện của trẻ.

Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 tuổi tôi nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo lớp công dân tí hon đáp ứng với yêu cầu và xu thế hội nhập của toàn ngành giáo dục hiện nay. Thực hiện chủ trương đổi mới phương pháp dạy học nói chung và bậc học mầm non nói riêng. Tôi cũng xin mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ và hiểu biết của mình về cách thức nâng cao chất lượng giáo dục đối với một đơn vị vùng xa còn gặp nhiều khó khăn. Tôi đã luôn trăn trở để tìm ra hướng đi, giải pháp phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ. Để việc đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm không chỉ là phong trào, không chỉ được nhìn thấy trên bề nổi mà còn được nhân rộng ở các lớp trong nhà trường và phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm trở thành kỹ năng của mỗi cô giáo. đồng thời phát huy tính sáng tạo trong thiết kế và tổ chức các hoạt động cho trẻ, tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi" để làm đề tài nghiên cứu.

2. Mục đích đề tài:

   Nhằm lựa chọn một số biện pháp dạy học phù hợp với trẻ 5-6 tuổi nơi trường tôi đang công tác áp dụng linh hoạt vào tổ chức các hoạt động hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.

3. Lịch sử đề tài:

Nghị quyết TW2 Ban chấp hành TW khoá VIII đã chỉ rõ nhiệm vụ quan trọng của ngành GD& ĐT là: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học”.

Muốn thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó, giáo viên phải tổ chức hướng dẫn cho trẻ tham gia vào các loại hình hoạt động phong phú, đa dạng “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho quá trình hoạt động và  xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non. “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Chương trình không chỉ quan tâm tới trẻ "học được cái gì" mà còn chú trọng "học như thế nào", tức là cho trẻ những trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và khả năng tự học. Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”, vì vậy dạy cho trẻ mầm non cần được tiếp cận với phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm”. Đó là phương pháp mà giáo viên cần chú ý đến hứng thú, nhu cầu, khả năng, thế mạnh của mỗi trẻ để hiểu, đánh giá đúng và tôn trọng. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm” là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non trong những năm gần đây.

4. Phạm vi đề tài:    

Hiểu được tầm qua trọng của việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” làm đề tài nghiên cứu và thực hiện trong năm học 2021-2022.

PHẦN II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM

1. Thực trạng đề tài:

          Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm hiện nay được áp dụng phổ biến ở nhiều trường mầm non, giáo dục  lấy trẻ làm trung tâm là tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân, đáp ứng được nhu cầu và hứng thú của trẻ trong các hoạt động giáo dục. Nhưng thực tế giảng dạy trong trường hiện nay, còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: Sự am hiểu tính cách độ tuổi từng trẻ, cách xây dựng kế hoạch, cách dẫn dắt lôi cuốn trẻ, đa số còn dạy trẻ theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực hành, trao đổi.

          Để tháo gỡ khó khăn này, tôi đã chọn phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Năm học 2021-2022 tôi được phân công dạy lớp lá 3. Sỉ số lớp là 31 trẻ. Với đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi” tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

a. Thuận lợi:

Về cơ sở vật chất trường lớp khang trang, sạch sẽ. Bên cạnh còn được quan tâm hướng dẫn, chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục huyện Ban giám hiệu nhà trường.

Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm chăm sóc và giáo dục trẻ nhiều năm và rất thích tiếp cận phương thức giáo dục mới.

Cha mẹ học sinh luôn quan tâm đến các em, phối hợp với nhà trường trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tốt.

Trẻ được học và phân chia đúng theo độ tuổi.

b. Khó khăn:

Bản thân tôi chưa mạnh dạn đổi mới phương thức dạy học. Tổ chức các giờ hoạt động chung còn gò bó, chưa sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa biết cách lấy trẻ làm trung tâm trong các giờ học.

Trẻ trong cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu không đồng đều.

Kinh nghiệm nhận thức của trẻ còn nghèo, khả năng chú ý, ghi nhớ và khả năng diễn đạt của trẻ còn hạn chế.

Trẻ chưa biết cách giải quyết tình huống có vấn đề, còn lóng ngóng, chưa tích cực sáng tạo, còn dựa vào sự can thiệp của giáo viên. Ví dụ: Khi trẻ chơi cùng bạn, trẻ gặp tình huống khó, trẻ không tự tìm cách giải quyết hay trao đổi với bạn mà dễ dàng bỏ cuộc, hay nhờ đến sự giải quyết của giáo viên.

Các đồ dùng đồ chơi cho trẻ trong mọi hoạt động còn ít, chưa phong phú, đa dạng.

Công tác phối kết hợp của giáo viên với cha mẹ học sinh trong việc cho trẻ  tự học, tìm tòi trải nghiệm, trao đổi còn chưa cao.

Từ những khó khăn trên đã làm cho tôi thiếu sự tự tin khi lập kế hoạch và soạn giảng, bởi giáo viên quên cách dạy truyền đạt nên giờ học đối với trẻ còn nhàm chán, bởi cô nói và làm còn trẻ thụ động.

Đầu năm học tôi tiến hành khảo sát trẻ như sau:

STT

Nội dung

Kết quả

Đạt (trẻ-%)

Không đạt (trẻ-%)

01

Trẻ hứng thú tham gia vào giờ học

15 trẻ - 48%

16 trẻ - 52%

02

Trẻ nắm vững kiến thức, kĩ năng vận dụng linh hoạt vào thự tế.

14 trẻ - 45%

17 trẻ - 55%

03

Trẻ mạnh dạn tích cực tham gia các hoạt động

17 trẻ - 55%

14 trẻ - 45%

04

Trẻ biết cách giải quyết tình huống

12 trẻ - 39%

19 trẻ - 61%

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

2. Những vấn đề cần giải quyết:

          Với những vấn đề khó khăn nêu trên bản thân tôi nhận thấy:

  • Người giáo viên khi thiết kế các hoạt động qua từng chủ đề là phải lựa chọn xây dựng kế hoạch bám sát kế hoạch của chuyên môn tổ khối của trường, từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ lớp mình trực tiếp giảng dạy.
  • Tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt là đã hình thành ở trẻ tính tự lập, giúp trẻ phát huy tính tích cực là tiền đề tốt cho trẻ bước vào các cấp học tiếp theo.
  • Giáo viên tổ chức các hoạt động linh hoạt theo từng chủ đề nhưng cần phải xây dựng lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt.

- Khi tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm trẻ sẽ được thỏa mản nhu cầu khám phá, thể hiện được kỹ năng tiềm ẩn của bản thân, mặt khác giáo viên dể dàng lồng ghép tích hợp trong các hoạt động.

- Giúp cha mẹ trẻ hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạt động giáo dục ở trường mầm non, nhằm tạo sự gắn bó giữa cha mẹ trẻ và trường lớp mầm non.

Từ những yêu cầu đó, tôi đề ra một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi như sau

+ Giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về  “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.

          +  Tạo môi trường học tập thật tốt.

          + Lập kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lựa chọn trò chơi phù hợp để rèn luyện tính  tích cực hoạt động của trẻ.

+ Tổ chức các hoạt động giáo dục.

          + Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động

          + Phối kết hợp với phụ huynh.

3. Biện pháp giải quyết:

3.1. Giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về  “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.

Muốn đạt được kết quả giáo dục cao nhất thì bản thân tôi hiểu được rằng mình cần phải tìm hiểu nhiều hơn nữa những gì thuộc về tâm sinh lí trẻ,  đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo những tài liệu có liên quan, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp để tự trau dồi thêm kiến thức cho mình. Cụ thể

  • Tôi thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp về cách giáo dục để tạo được sự hứng thú ở trẻ, tạo cho tất cả trẻ trong lớp có được cơ hội được thể hiện và phát huy hết khả năng của mình.
  • Học tập các modul bồi dưỡng thường xuyên do BGD&ĐT quy định.
  • Bản thân cũng tham gia xây dựng các tiết dạy mẫu để rút ra kinh nghiệm ở lớp và chuyên đề cụm do phòng GD&ĐT tổ chức.
  • Tham gia thi chiến sĩ thi đua cơ sở, giáo viên giỏi cấp trường, huyện, tỉnh nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
  • Tự học hỏi và thiết kế được các giáo án điện tử trong phần mềm powerpoint.

Hình: thiết kế bài giảng ô số bí mật

Ví dụ: Thiết kế ô cửa bí mật với các nhân vật, chữ cái hay con số chuyển động giúp trẻ nảy sinh sự tò mò thích khám phá và chú ý tốt hơn. Những câu hỏi được hé mở qua các ô cửa bí mật.


Thông qua các cuộc thi đồ dùng đồ chơi các cấp, tôi luôn sáng tạo trong thiết kế thiết bị đồ dùng dạy học thông dụng cho các môn học.

 
 

Hình: hội thi đồ dùng đồ chơi sáng tạo cấp trường

 

 

 

3.2. Tạo môi trường học tập thật tốt:

Môi trường học tập tốt góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ. Nó có vị trí quan trọng đối với việc học tập và lĩnh hội kiến thức của trẻ.

Trẻ em rất hiếu kì, thích khám phá mọi thứ xung quanh chúng. Chính vì vậy tôi luôn chú trọng tới việc xây dựng một môi trường học tập mà ở đó trẻ sẽ được thoải mái khi tham gia vào tất cả các hoạt động.

Ví dụ: ở góc nghệ thuật tôi để các nguyên vật liệu mở như dĩa ăn 1 lần, hay muỗng múc cơm, hủ sữa chua…, qua đó trẻ có thể sử dụng các chúng để tạo thành các con vật, búp bê theo ý thích.

Hay ở hoạt động chung PTNT với đề tài: “Sự lớn lên của cây”, tôi cho trẻ tự trải nghiệm bằng cách mỗi trẻ gieo 1 hạt vào chậu của mình, qua việc chăm sóc, quan sát hàng ngày trẻ sẽ hiểu rõ hơn về quá trình phát triển của cây

Đối với những tiết học trước đây tôi thường hay tổ chức hoạt động trong lớp thì nay tôi cho trẻ được thay đổi môi trường hoạt động như: ngồi dưới gốc cây, góc thiên nhiên, hay ngoài sảnh của trường giúp cho trẻ cảm thấy thoải mái khi được tham gia vào các hoạt động.


 
 

Hình: trẻ làm đồ chơi từ các nguyên vật liệu có sẵn

 

 

 

 
 

 

 

 
 

Hình: trẻ học ở ngoài lớp học

 

 

 

 
 

 

 

 

Tôi sử dụng những nguyên vật liệu có sẵn trong tự nhiên để thực hiện các nội dung giáo dục:

Ví dụ từ lá cây: Tôi cho trẻ đếm số lựng lá mình kiếm được. Trò chuyện về lá đó là lá gì? Của cây nào? Nó có đặc điểm gì? (phân biệt theo kích cỡ (to – nhỏ), chiều dài (dài- ngắn), màu sắc (tối- sáng), hình dạng (tròn- dài), công dụng của lá (có ích- không có ích)…Sắp xếp mỗi nhóm lá cây theo thứ tự nhất định: từ to nhất đến nhỏ nhất, từ dài nhất đến ngắn nhất…Xé lá cây thành các hình khác nhau. Dùng lá để tạo thành những đồ chơi: kết thành quạt, kèn, con vật…

Với cát: Trẻ được thực hành trải nghiệm như:

- Xúc cát, gạt cát, rót cát.

- In hình bàn chân, bàn tay trên cát.

- Làm khuôn bánh, chơi bán hàng.

 
 

Hình: trẻ chơi với cát

 

 

 

 

 

 

Hình: trẻ chơi với nước

 

 

Với nước trẻ được chơi đong nước, rót nước, đo thể tích các vật bằng nước.

Từ những vật liệu tuy đơn giản và rất dễ tìm trong cuộc sống hàng ngày, nhưng đó là những đồ chơi có giá trị giúp trẻ phát triển toàn diện. Do đó tôi luôn tận dụng những gì có sẵn trong môi trường để giáo dục trẻ một cách nhẹ nhàng và gần gũi.

 

 

3.3. Lập kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lựa chọn trò chơi phù hợp để rèn luyện tính  tích cực hoạt động của trẻ.

a. Lập kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

          Lập kế hoạch là một nhiệm vụ quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học của giáo viên. Việc lập kế hoạch giáo dục giúp giáo viên  thực hiện đúng mục tiêu giáo dục một cách đầy đủ, có hệ thống, dự kiến trước nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả.

Tôi đã lập kế hoạc  năm, tháng, tuần theo từng chủ đề. Sau khi lên kế hoạch xong tôi đã nhờ tổ trưởng chuyên môn xét duyệt, đóng góp ý kiến, thống nhất chương trình giảng dạy, phù hợp với kế hoạch đã lên của tổ chuyên môn. Thông qua việc lập kế hoạch tôi xác định được nội dung phù hợp nhất với từng trẻ ở lớp mình. Khi xác định mục tiêu trong kế hoạch, bản thân tôi đã dựa vào những yếu tố sau:

  • Căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non theo độ tuổi mà tôi đang phụ trách và có thể điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với sự phát triển của trẻ và điều kiện thực tế của địa phương, trường/lớp.
  • Khả năng tiếp thu kiến thức, nhu cầu học tập khám phá, sở thích, hứng thú của từng trẻ, để biết khả năng của trẻ tôi đã quan sát theo dõi trẻ hàng ngày, hàng tuần….

Khi mục tiêu giáo dục đã được xác định tôi đưa ra những nội dung giáo dục cụ thể ở 5 lĩnh vực. Nội dung đó phải gần gũi, phù hợp với trẻ, với điều kiện thực tế của địa phương và tạo cơ hội cho trẻ được học hỏi, trải nghiệm, khám phá nhiều điều mới lạ xung quanh theo phương châm “chơi mà học, học bằng chơi”.

  Ví dụ: trong chủ đề “Nghề nghiệp”, tôi lựa chọn đề tài gần gũi với trẻ ở lĩnh vực phát triển nhận thức “ Nghề trồng lúa quê em”. Thông qua hoạt động khám phá các em sẽ biết được người nông dân tạo ra hạt gạo như thế nào? Từ đó trẻ biết quý trọng hạt gạo mình ăn hàng ngày, yêu lao động sản xuất.

Hay ở chủ đề “Thế giới thực vật” tôi chọn nội dung cụ thể là phân các loại rau theo dấu hiệu khác nhau. Tôi tổ chức cho trẻ đi chợ mua các loại rau. Sau đó trẻ đưa ra nhận xét về loại rau quả mà mình mua được: tên rau, đặc điểm về hình dạng, cách trồng, cách chế biến các món ăn từ các loại rau đó…dù trẻ nói đúng hay chưa đúng tôi vẫn khuyến khích trẻ nói và bằng những lời động viên của tôi giúp trẻ tự tin vào lời nói của mình. Trẻ lớp tôi rất thích thú tham gia hoạt động và tích cự trao đổi ý kiến, hoạt động học nhẹ nhàng mà đạt hiệu quả đáng kể. Tôi cảm thấy vui khi trẻ ở lớp tôi ngày càng tiến bộ.

b. Lựa chọn trò chơi phù hợp để rèn luyện tính  tích cực hoạt động của trẻ.

Hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non là “Học bằng chơi, chơi mà học”, nên việc đưa trò chơi vào các hoạt động phải khéo léo, làm cho giờ học thêm sinh động. Trò chơi phải đảm bảo tính vừa sức và hứng thú với trẻ, không lạm dụng thái quá làm nhạt đi nội dung chính của đề tài.

Hình: trẻ chơi sau tiết học

 

 

 

Hình: trẻ chơi sau tiết học

 

 

 

 
 

 
 

 

 

 

 

Sau khi trẻ khám phá xong nội dung dạy, để kết thúc bài cô cho trẻ chơi trò chơi tích hợp nhằm củng cố kiến thức với trò chơi “ Ai chọn đúng”. Trẻ được bật qua vật cản của đội mình để chọn đúng số lượng đồ vật theo yêu cầu.

3.4. Tổ chức các hoạt động giáo dục.

          Chú trọng các hoạt động giáo dục của từng lứa tuổi, tạo ra các cơ hội cho trẻ hoạt động tích cực phù hợp với nhu cầu, hứng thú của trẻ và sự phát triển của từng cá nhân trẻ. Tạo cơ hội cho trẻ được bộc lộ hết khả năng của riêng mình. Cần phối hợp các phương pháp hợp lý, tăng cường tính chủ động, tích cực hoạt động của trẻ, đảm bảo trẻ “Học bằng chơi, chơi mà học”.

          Giáo viên là người tổ chức, điều khiển, hỗ trợ đúng lúc, không làm thay trẻ. Khuyến khích tương tác giữa trẻ với trẻ.

          Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, học liệu đa dạng hấp dẫn tận dụng phế liệu, vật liệu từ thiên nhiên và có sẵn ở địa phương  để trẻ hoạt động một cách hứng thú và tích cực. Khuyến khích trẻ có thể sử dụng nguyên vật liệu, học liệu các góc chơi theo nhiều cách sáng tạo khác nhau

Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động khám phá nghề công nhân vệ sinh tôi đã chia trẻ thành từng nhóm, mỗi nhóm có đội trưởng, nhằm cho các thành viên tự quan sát, khảo nghiệm thảo luận, rồi mời nhóm trưởng thuyết trình ý kiến của nhóm mình đưa ra.

Qua đó giáo viên sẽ là người tổng hợp mọi ý kiến của các nhóm và bổ sung ý kiến, đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Hình: trẻ chia thành nhóm nhỏ để thảo luận

 

 

 

 

Khi hoạt động góc. Tôi sẽ gợi ý cho những trẻ mạnh dạng, năng động để làm trưởng nhóm để có thể xử lý các tình huống, sáng tạo trong quá trình chơi


Hình: trẻ phân vai khi chơi các góc

 

 

 

 
 


Tổ chức tốt  hoạt  cho trẻ theo biện pháp và hình thức lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra được một không gian mở cho cô và trẻ.

 

                                           Hình: trẻ chăm sóc vườn rau.

3.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động.

Ngày nay việc giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy không còn là điều mới mẻ với chúng ta, thể hiện rõ nét qua các giáo án điện tử đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên thay đổi hình thức tổ chức hoạt động. Việc sử dụng đồ dùng trực quan trên máy vi tính còn mang lại cho trẻ hứng thú và kích thích trẻ tham gia vào hoạt động hơn nữa bởi trên máy vi tính các hình ảnh xuất hiện và mất đi hay  kèm theo các hiệu ứng mới lạ hấp dẫn theo ý muốn của giáo viên, trẻ sẽ tập trung sự chú ý trước những điều mới lạ, tiết học sẽ càng đạt hiệu quả hơn. Như hoạt động làm quen chữ cái với các nét cơ bản đã được học giáo viên cho trẻ lên chọn các nét để tạo thành chữ đã học: nét thẳng đứng và nét cong tròn hở trái tạo thành chữ “b”, hay nét cong tròn hở phải là chữ “c”... khi đó trẻ sẽ tập trung chú ý xem khi các nét đó sẽ tạo và xuất hiện chữ gì

          Với bài dạy Khám phá khoa học đề tài “ Sự phát triển loài bướm” Sau khi cho trẻ ngồi xem các giai đoạn phát triển của loài bướm trên máy, tôi cho chia nhóm thi nhau xếp thứ tự tranh quá trình phát triển của loài bướm

Hay với môn toán khô khan dễ nhàm chán, với đề tài: “Đếm đến 6, nhận biết nhóm có 6 đối tượng, nhận biết số 6”, tôi đã suy nghĩ sử dụng phần mềm powerpoint để tạo ra câu chuyện về một bạn vịt không nghe lời mẹ để bị cáo bắt nạt. Thông qua câu chuyện đó trẻ đếm được số lượng vịt, gà, số thức ăn của gà…Đồng thời qua câu chuyện đó giáo dục trẻ phải biết vâng lời bố mẹ.

Khi dạy trẻ tìm hiểu một số con vật sống trong rừng: trẻ cần phải biết tên gọi, hình dáng, các bộ phận, thức ăn, nơi sống, tiếng kêu, thói quen của các con thú. Nếu sử dụng tranh sẽ rất hạn chế và không mang lại hiệu quả trẻ hoạt động tích cực. Hiểu được điều này tôi đã tìm tư liệu và xây dựng tiết dạy trên Powerpoint. Trẻ rất hứng thú khi được quan sát con sư tử, đặc biệt trẻ tập trung chú ý khi được xem con sư tử chạy đuổi bắt con nai, sư tử gầm... Để trẻ không thụ động trong học tập chỉ ngồi xem và nghe, tôi thường gọi trẻ, dùng những câu hỏi kích thích tư duy trẻ phát triển và cho trẻ lên sử dụng máy như nhấp chuột để tìm hiểu các con vật khác, hay lên chơi trò chơi “Tìm thức ăn cho tôi”, trẻ phải nhấp chuột vào những thức ăn mà các con vật thường ăn (sư tử ăn thịt các con vật, khỉ ăn chuối, voi ăn mía lá cây…).

Với những trò chơi củng cố kiến thức: Sau khi truyền thụ kiến thức mới cho trẻ để củng cố lại vốn kiến thức đó. Giáo viên nghiên cứu, sáng tạo đưa ra các trò chơi. Tuỳ thuộc vào nội dung bài học mà giáo viên lựa chọn ra các trò chơi khác nhau, nhằm ôn lại chữ số, chữ cái, các hình khối, hay kiến thức thực tế mà trẻ biết…theo yêu cầu của cô qua trò chơi.

Ví dụ: Ở hoạt động dạy trẻ “Đếm đến 6, nhận biết các nhóm có số lượng 6, nhận biết số 6”, sau khi cung cấp kiến thức tôi cho trẻ chơi trò chơi “Chọn chữ số tương ứng với số lượng đồ vật hay trò chơi ở hoạt động “Sắp xếp các phương tiện giao thông theo nơi hoạt động của chúng” hoặc ở hoạt động nhận thức Nghề trồng lúa quê em” tôi sẽ cho trẻ chơi chọn những thức ăn được làm từ gạo trên phần mềm Power Point.

Hình: trẻ chơi chọn các sản phẩm từ gạo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ngoài việc học ở lớp, tôi có thể gởi bài tập mà tôi đã thiết kế trên phần mềm livewordsheet giúp cho trẻ thực hành thêm ở nhà, qua đó giúp trẻ khắc sâu hơn.

    
  


Ví dụ: sau hoạt động cho trẻ làm quen chữ o, ô, ơ ở lớp. Tôi gởi bài tập qua zalo của nhóm lớp, nhờ phụ huynh cho trẻ thực hành trên điện thoại, sau đó chụp hình lại kết quả để tôi đánh giá được kết quả của trẻ

 

 
 

Hình: trẻ ôn tập tại nhà

 

 

 

 

3.6. Phối kết hợp với phụ huynh.

          Giáo dục mầm non là bậc học đặc biệt cần có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ nhằm phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Ngay từ đầu năm khi họp phụ huynh tôi thông qua chương trình giáo dục, thời gian biểu ở lớp, những yêu cầu cần đạt của từng lĩnh vực. Tôi nhấn mạnh tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của công tác giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đối với trẻ mầm non hiện nay đặc biệt là thực trạng của lớp mình để phụ huynh có ý kiến đóng góp về các biện pháp giáo dục, đồ dùng đồ chơi, cơ sở vật chất…

          Tôi luôn tạo điều kiện để các bậc cha mẹ tham gia vào hoạt động của nhà trường, lớp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Ban giám hiệu nhà trương  mời phụ huynh trực tiếp tham gia vào hoạt động vui chơi của trẻ như: tết trung thu, mừng Đảng - mừng Xuân, Quốc tế thiếu nhi… hay các cuộc thi “Bé vẽ tranh”, “An toàn giao thông”, “ Bé khỏe, bé ngoan”. Qua đó giúp phụ huynh hiểu rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công tác chăm sóc giáo dục.

          Kịp thời thông tin đến gia đình về những tiến bộ hoặc những hạn chế của trẻ. Có biện pháp khuyến khích sự chia sẻ của gia đình về đặc điểm tâm, sinh lí của trẻ để thống nhất các biện pháp giáo dục, thúc đẩy sự tiến bộ của trẻ.

          4. Kết quả chuyển biến của đối tượng:

  4.1. Đối với cô:

          Tôi nắm được mục đích, yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, xây dựng được kế hoạch giáo dục cho trẻ theo chương trình giáo dục mầm non và phù hợp với sự phát triển của trẻ; xây dựng môi trường sư phạm xanh, sạch, đẹp, an toàn, môi trường giáo dục tốt nhất cho trẻ;

          Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động theo chương trình giáo dục mầm non.

4.2. Về phía phụ huynh:

          Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã giúp cho nhiều phụ huynh thấy được những ưu điểm mà nó mang lại: môi trường giáo dục phù hợp, đảm bảo tính thẩm mỹ, an toàn, tạo cho trẻ cảm giác được yêu thương, tôn trọng và đáp ứng các nhu cầu vui chơi và học tập của trẻ. Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện.

 4.3. Đối với trẻ:

Trong những năm học trước việc giáo dục trẻ theo phương pháp cũ làm cho trẻ trở nên thụ động, chưa hứng thú khi tham gia vào các hoạt động, chưa biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống. Sau khi tiến hành áp dụng biện pháp trên, tôi thấy rằng:

  • Trẻ tự tin hơn, trẻ được tìm tòi khám phá phát huy năng lực sẵn có của mình, được hoạt động một cách thoải mái ở các góc chơi, kích thích sự tò mò, ham hiểu biết của mình, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động với các nguyên liệu sẵn có.

- Trẻ chú ý lắng nghe và tư duy logic những gì trẻ được nghe, được hiểu cùng những kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày để vận dụng vào cuộc trao đổi – trò chuyện xung quanh nội dung bài học.

- Trẻ giải quyết các vấn đề linh hoạt, sáng tạo, đồng thời ngôn ngữ trẻ phát triển mạch lạc hơn.

Qua quá trình áp dụng các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lớp tôi từ đầu năm đến nay đã đạt được kết quả như sau:

TTT

Nội dung

Kết quả

 

 

Đạt

(trẻ-%)

Không đạt

(trẻ-%)

01

Trẻ hứng thú tham gia vào giờ học

29 trẻ - 94%

2 trẻ - 6%

02

Trẻ nắm vững kiến thức, kĩ năng vận dụng linh hoạt vào thự tế.

26 trẻ - 84%

5 trẻ - 16%

03

Trẻ mạnh dạn tích cực tham gia các hoạt động

28 trẻ - 90%

4 trẻ - 10%

04

Trẻ biết cách giải quyết tình huống

25 trẻ - 81%

6 trẻ - 19%

     

PHẦN III. KẾT LUẬN:

1. Tóm lược giải pháp:

Các biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ đan xen bổ sung cho nhau nhờ vào những biện pháp chủ đạo và những biện pháp hỗ trợ. Qua đó tạo được môi trường mở cho trẻ thực hiện cùng với đồ dùng trực quan phong phú và đa dạng sẽ tạo ra được hứng thú, nhu cầu muốn tham gia hoạt động của trẻ.

Mỗi một biện pháp có ý nghĩa và tác dụng riêng nhằm giải quyết từng vấn đề của thực trạng nhưng chúng đều có chung một nhiệm vụ là tạo nguồn hứng thú, kích thích tính tự lập, suy nghĩ giải quyết vấn đề cao, tự tin thể hiện được nhu cầu, nhận thức của bản thân trẻ. Đây cũng là kết quả mang đến thành công của đề tài sáng kiến nhằm hướng và đạt tới mục tiêu giúp trẻ học tốt và thể hiện hết mình trong mọi hoạt động.

          Làm giàu nguồn tình cảm, mối quan hệ xã hội, phát triển sự sáng tạo và thể hiện thái độ xúc cảm trước cái đẹp cho trẻ.

2. Phạm vi đối tượng áp dụng:

Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mẫu giáo An Ninh Tây đã góp phần nâng cao chất lượng các môn học và các hoạt động. Mức độ nhận thức của trẻ đã tăng lên rõ rệt so với đầu năm. Các biện pháp có tính khả thi đã thúc đẩy trẻ phát triển toàn diện.

Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong quá trình thực hiện các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Quá trình tổ chức thực hiện trong học kỳ vừa qua không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự đóng góp ý kiến bổ sung của quý cấp lãnh đạo để đề tài của tôi được hoàn thiện, có chất lượng và được áp dụng rộng rãi./. 

         Người viết

        DUYỆT CỦA BGH

 

         Trần Thị Thu Hà